Wat is rendaku? Controleer de klankverandering in een Japanse samenstelling
Een samenstelling kan anders klinken dan de losse delen. Volg de verandering van geneesmiddel naar oogmedicijn, zoek de medeklinker die verandert en onthoud de gecontroleerde lezing van het hele woord in plaats van overal een stemhebbende klank te gebruiken.
Wanneer woorden worden samengevoegd, kan de eerste medeklinker van het tweede deel veranderen, bijvoorbeeld van k naar g. Deze verandering heet 連濁 (れんだく, rendaku, ‘opeenvolgende stemhebbendheid’). Het gebeurt in sommige samenstellingen. Het is dus een reden om de lezing van het hele woord op te zoeken, geen regel die je overal toepast.
Eén gecontroleerde samenstelling
Een samenstelling is een woord dat bestaat uit delen die samen de betekenis vormen. De uitleg over rendaku van TUFS gebruikt deze delen:
- 目 (め, me, ‘oog’) vormt het eerste deel.
- 薬 (くすり, kusuri, ‘geneesmiddel’) vormt het tweede deel.
- 目薬 (めぐすり, megusuri, ‘oogdruppels’) is de volledige samenstelling.
Wanneer het tweede deel op zichzelf staat, begint het met een k-klank. In deze samenstelling verandert die beginmedeklinker in een g. Het eerste deel behoudt zijn lezing. Zoek die verandering voordat je het hele woord probeert te onthouden.
Je ziet het verschil in kana: く (く, ku, ‘de ku-klank’) wordt ぐ (ぐ, gu, ‘de gu-klank’) aan het begin van het tweede deel. Het teken op de kana maakt de verandering zichtbaar. De twee kanji in de samenstelling krijgen dat teken niet.
Zoek het juiste deel
Een bruikbare uitleg geeft zowel aan waar iets verandert als wat er verandert. Zeggen dat een samenstelling ‘anders wordt uitgesproken’ is te vaag als je niet kunt aanwijzen welk deel verandert.
- Lees het woord voor geneesmiddel los, met de gecontroleerde lezing hierboven.
- Lees het hele woord voor oogdruppels.
- Vergelijk het begin van het tweede deel: k in het losse woord, g in de samenstelling.
- Ga terug naar de volledige samenstelling en de betekenis ervan.
Die laatste stap is van belang. De vergelijking van de delen verklaart iets over het woord dat je leert, maar vervangt het leren van dat woord niet. Houd de volledige spelling, lezing en betekenis bij elkaar.
Houd de regel voorwaardelijk
TUFS beschrijft gevallen waarin de verandering optreedt en zegt niet dat elke samenstelling die moet ondergaan. Als beginner moet je niet elk tweede deel veranderen alleen omdat er twee geschreven delen bij elkaar staan.
Wijkt een lezing af van je verwachting, controleer dan een woordenboekvermelding of lesvoorbeeld voor precies dat woord. Pas de vermelding niet aan om die bij je verwachte patroon te laten passen. Een bevestigde lezing is betrouwbaarder dan een gegokte verandering.
Behandel namen waarvan je de lezing niet zeker weet en onbekende samenstellingen op dezelfde manier: controleer de lezing. Deze korte uitleg biedt geen volledig systeem om lezingen te voorspellen en geen nauwkeurigheidspercentage. Je leert het relevante verschil opmerken en daar een gerichte vraag over stellen.
Houd drie leesvragen uit elkaar
De gids over on'yomi en kun'yomi legt de oorsprong en soorten kanjilezingen uit. Bij rendaku gaat het om een andere vraag: verandert de beginmedeklinker wanneer dit deel in de samenstelling wordt opgenomen?
De gids over dakuten en handakuten legt de geschreven tekentjes op kana uit. Als je zo'n teken herkent, kun je de gecontroleerde kanavorm lezen. Het vertelt je niet vooraf welke onbekende samenstellingen die vorm zullen gebruiken.
Een heel woord onthouden is uiteindelijk woordenschat leren. Gebruik de gids voor het leren van woordenschat als je de uitleg herkent, maar het woord later vergeet.
Bewaar één volledige lezing
Maak één korte aantekening met de samenstelling, de gecontroleerde lezing en de betekenis. Voeg alleen een vergelijking van de delen toe als die de daadwerkelijke lezing helpt verklaren. Zo blijft je observatie gekoppeld aan de onderbouwing.
Zoek als volgende stap een bekende samenstelling in Inku's openbare woordenschatbibliotheek. Controleer de lezing van het hele woord in een betrouwbare bron voordat je bepaalt of dezelfde klankverandering optreedt.
Samengesteld door ons redactieteam met hulp van AI. Productgegevens zijn gecontroleerd aan de hand van de onderstaande bronnen.
Gerelateerde artikelen
- Japanse homofonen: kies de betekenis op basis van de situatie
- On'yomi en kun'yomi: de twee kanjilezingen en hoe je ze leert
- Waarom klinkt です als ‘dess’? Stemloze klinkers in het Japans
Bronnen
- TUFS: rendaku in een samenstelling voor geneesmiddelen
Stemhebbend worden onder bepaalde voorwaarden aan het begin van het tweede deel van een samenstelling; het voorbeeld met oog, geneesmiddel en oogdruppels levert de geschreven vormen, lezingen en betekenissen. (gecontroleerd op 2026-10-17)

